St. Museum Canadian Allied Forces
1940-1945
Museum
Ontstaan en historie van het museum
De grondleggers van het huidige museum zijn brandweerman Heiko Ates en zijn vader Klaas Arie Ates uit Groningen. Heiko Ates was al van jongs af aan vertrouwd met de verhalen van zijn vader, die hier in Stad de oorlog als kind meemaakte. Maar het was tijdens de 5 mei viering van 1980 dat hij besloot er iets mee te gaan doen. Steeds meer verdiepte hij zich in de bezettingsjaren en de later zwaar bevochten bevrijding van de stad Groningen in april 1945.

Voor de gemiddelde geinteresseerde in de Tweede Wereldoorlog betekent dat niet meer dan een geregelde gang naar bibliotheek en museum en het bezoeken van historische evenementen. Zo niet voor Heiko Ates. De beste manier om het verleden te begrijpen, is het verleden tastbaar te maken. Dat werd zijn motto en de basis voor de huidige museumcollectie.

Het jaar 1980 was ook het begin van de collectie. Met zijn technische achtergrond was de keus waar te beginnen, snel gemaakt: een Willys MB Jeep. Deze verkeerde in een bijna hopeloze conditie. Maar na een restauratie van maanden weer in perfecte staat teruggebracht. Al snel volgden een Dodge WC Ambulance en een GMC vrachtwagen. Ook deze werden door vader en zoon Ates weer in hun oude glorie hersteld.

In de daarop volgende jaren groeide de collectie legervoertuigen gestaag door. Gelukkig waren tot halverwege de jaren '80 veel van deze voertuigen nog redelijk voorhanden en betaalbaar. Toch moest vanwege het beperkte budget vaak gekozen worden voor een ongerestaureerd exemplaar. Dat klinkt onschuldig, maar betekende vaak niets anders dan een vrijwel onherkenbaar roestig wrak. Tenminste, zo op het eerste oog. Want na elke restauratie stond daar toch weer een compleet rijklaar voertuig in originele staat.

In 1985 werd dhr Ates uitgenodigd om deel te nemen aan een historisch evenement van oldtimervereniging 'Keep Them Rolling'. Met de Dodge WC Ambulance was dit zijn eerste publieke optreden als deel van een herdenkingstocht. Voorlopig hoogtepunt hierin was de deelname aan de 45ste D-Day herdenking van 1989 in Normandië. Maar ook dichter bij huis waren de voertuigen regelmatig te zien, zoals elk jaar bij evenementen in het kader van 5 Mei in stad en provincie.


Marmon-Herrington pantserwagen voor
en na de restauratie

Canadese infanterie van 'Regiment de Maisonneuve'
op weg door Holten (Gld). April 1945
In 1995 werd het tijd voor een semi-permanente opstelling, zodat de voertuigen ook buiten deelname aan evenementen bezichtigd konden worden. Gekozen werd voor de bouw van een pand aan de Beckerweg. Samen met zijn vader en een handvol vrienden en medewerkers werd in een jaar tijd een loods opgetrokken met een oppervlak van 600 m2. Omdat de voertuigen in deze periode deelnamen aan allerlei evenementen kon er nog geen sprake zijn van een volwaardige museale opstelling. Dit eerste onderkomen voldeed de eerste tien jaar prima. Maar zoals wel vaker het geval is met verzamelingen, bleef ook de collectie Ates groeien.

Twintig jaar na aanvang was de collectie veel meer geworden dan alleen een verzameling oude legervoertuigen. Authentieke uniformen, wapens en allerhande gebruiksvoorwerpen hadden hun weg gevonden naar de heer Ates. Niet alleen de omvang maar ook de historische waarde van de collectie was nu zo gegroeid, dat in 2002 besloten werd deze in een stichting onder te brengen. Dat werd de Stichting Canadian Allied Forces 1940-1945.

Inmiddels werd het pand aan de Beckerweg wat aan de krappe kant. Vlakbij echter, aan de Ulgersmaweg, stond een groot bedrijfspand - een voormalige houtloods - al jaren leeg. Deze was begin jaren '90 door de gemeente Groningen aangekocht maar had nooit een echt nieuwe bestemming gekregen. Voor de stichting bood dit pand een prachtkans om de collectie voor een breed publiek toegankelijk te maken. Met steun van gemeenteraadsleden Jan Evenhuis en Bernard Koops werd de gemeente uiteindelijk bereid gevonden dit pand aan de stichting ter beschikking te stellen.

In 2008 kreeg de stichting het gebruiksrecht van het pand Ulgersmaweg 51 met de toezegging er tot 2020 te kunnen blijven. De stichting nam zelf het opknappen van het pand en voorterrein voor haar rekening. Het jaar daarop kon begonnen worden met het opstellen van de stukken. Er werd gekozen voor een opstelling in diorama's, met bijzondere aandacht voor de Canadese troepen die Groningen hebben bevrijd.


Het museum in krappere tijden aan de Beckerweg

Stafauto Afrika Korps
Op 5 mei 2010 - een zonovergoten Bevrijdingsdag - werd het museum geopend door burgemeester Peter Rehwinkel van Groningen. Een kroon op het werk van dertig jaar verzamelen en restaureren.

Was de collectie Ates eerst uitsluitend een aangelegenheid van vader en zoon; vandaag de dag zijn er vele medewerkers die ieder het hunne aan het museum bijdragen. Met de ingebruikname van het nieuwe museum is wel gestopt met het deelnemen aan historische evenementen. Het werd niet zinvol gevonden, na de diorama's eerst te hebben opgebouwd die vervolgens voor een ééndaags evenement weer te moeten ontmantelen.

Dat betekent echter niet dat het museum nu af is. Van tijd tot tijd zullen er nieuwe invalshoeken bedacht worden die dan tot nieuwe opstellingen leiden. Het Museum Canadian Allied Forces streeft ernaar dat de bezoeker in elk van de diorama's altijd een zo getrouw mogelijk beeld vindt van de Tweede Wereldoorlog.